Uçak Bakım Teknisyeni Nasıl Olunur? Lisans ve Eğitim
İçindekiler
- Uçak bakım teknisyeni ne iş yapar?
- SHY-66 lisansı nedir, kategoriler nelerdir?
- Lisans için gereken şartlar nelerdir?
- Hangi bölümü okumak gerekir?
- Part-147 eğitim kuruluşu ve modül sınavı nasıl işler?
- Adım adım uçak bakım teknisyenliği yolu
- Gerekli beceriler, çalışma koşulları ve maaş
- Başlamadan önce son bir not
- Adım Adım Yol Haritası
- Sıkça Sorulan Sorular
Bir uçağın kalkışa hazır olması, yolcuların göremediği uzun bir kontrol zincirine dayanır. Bu zincirin başındaki isimlerden biri uçak bakım teknisyenidir. Uçak bakım teknisyeni nasıl olunur sorusunun yanıtı, meslek liseleri ve üniversite programlarından geçer; ama asıl belirleyici olan, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün verdiği bakım lisansıdır.

Uçak bakım teknisyeni ne iş yapar?
Teknisyen, hava aracının planlı bakımını ve arıza giderme işlemlerini yürütür. Motor, gövde, hidrolik, yakıt, elektrik ve iletişim sistemleri gibi çok sayıda bölümde çalışılır. Hat bakımında uçak havalimanında kısa sürede kontrol edilir; ağır bakımda ise uçak hangara alınır ve parça parça incelenir.
Yapılan her işlem yazılı olarak kayıt altına alınır. İşi bitiren personel, uçağın uçuşa elverişli olduğunu imzasıyla onaylar. Bu yüzden meslekte el becerisi kadar dikkat ve disiplin de aranır.
SHY-66 lisansı nedir, kategoriler nelerdir?
Hava aracı bakım personelinin lisanslanması, SHGM’nin SHY-66 yönetmeliğine dayanır. Yönetmelik lisansları A, B1, B2, B3 ve C kategorileri altında toplar. A kategorisi hat bakımı kapsamında sınırlı yetki verir. B1 mekanik, B2 aviyonik alanına yöneliktir. B3 belirli hava aracı türleri için tanımlanmıştır. C kategorisi ise ağır bakım sonrası uçağın hizmete verilmesini onaylayan üst düzey yetkiyi ifade eder.
Eski metinlerde çoğunlukla A, B1, B2 ve C yazılır; güncel yönetmelikte B3 de bulunur. B1 ve B2 kategorilerinin alt kategorileri vardır, örneğin B1.1 ve B1.2. Hangi alt kategoriyi seçeceğiniz, çalışmak istediğiniz uçak ve motor tipine bağlıdır.
Lisans için gereken şartlar nelerdir?
Başvuru sahibinin en az 18 yaşında olması gerekir. Bunun yanında SHGM’nin aradığı eğitim, modül sınavı ve deneyim şartlarının tamamlanması gerekir. Belgelerinizde diploma ya da eğitim sertifikası, modül sınav sonuçları, yabancı dil sınav sonucu ve deneyim kayıtları bulunur.
İşe alımda şirketler kendi yaş ve eğitim koşullarını koyabilir. Eski bir kural gibi dolaşan otuz yaş sınırı yönetmelikten değil, bazı ilanlardan kaynaklanır. Bu nedenle başvurmadan önce ilanı okumak gerekir.
Hangi bölümü okumak gerekir?
Üç temel yol var. Birincisi, meslek liselerinde havacılık bakım ya da uçak gövde motor alanı. İkincisi, üniversitelerin havacılık bakım teknolojisi, uçak teknolojisi, uçak elektrik ve elektroniği gibi isimler taşıyan ön lisans programları. Üçüncüsü, mühendislik ya da teknik eğitim lisansı. Bu üçüncü yolda eğitimin içeriği ile modül sınavları arasındaki boşluğu kapatmak gerekir.
Programın içeriğine ve SHGM tarafından onaylı eğitimi sunup sunmadığına bakın. Aynı adı taşıyan iki programın kazandırdığı lisans yolu farklı olabilir. Bu bilgiyi okulun resmi sayfasında ya da SHGM duyurularında kontrol edin.
Part-147 eğitim kuruluşu ve modül sınavı nasıl işler?
SHGM’ye lisans başvurusunun iki yolu vardır. Birinde Part-147 yani SHY-147 kapsamında onaylı bir eğitim kuruluşundan alınan eğitim sertifikası ile modül sınavlarının tamamlanması gerekir. Diğerinde diploma, transkript, modül sınav sonuç belgeleri, yabancı dil sonucu ve deneyim belgeleriyle başvuru yapılır.
Modül sınavları matematik, fizik, elektrik ilkeleri, havacılık mevzuatı ve sistemlere kadar uzanan geniş bir konu listesini kapsar. Üniversite ve eğitim kuruluşları SHGM adına sınav düzenler. Sınavların bir kısmı çoktan seçmeli, bir kısmı yazılıdır. Havacılık mevzuatı sınavı İngilizce sorulara dayanır.
Eğitim kuruluşları SHGM tarafından onaylanır ve belirli denetimlerden geçer. Bir kuruluşun onayının hangi kategori için geçerli olduğu da değişebilir; kayıt yaptırmadan önce kuruluşun onay belgesini ve kapsamını sormak yerinde olur. Üniversitelerin havacılık okulları ile özel eğitim kuruluşları aynı sınavlara hazırlık yaptırsa da program süresi ve uygulama olanakları birbirinden farklıdır. Hangarı olan, gerçek uçak üzerinde uygulama yaptıran bir kuruluş, yalnızca derslik temelli bir programa göre size daha fazla pratik kazandırır.
Adım adım uçak bakım teknisyenliği yolu
Bir hazırlık planı aşağıdaki gibi olabilir.
- Havacılık bakım alanında bir okul ya da programa girmek
- Part-147 eğitimi veren bir kuruluşta B1 ya da B2 hazırlığı yapmak
- Modül sınavlarını sırayla vermek
- Onaylı bir bakım kuruluşunda uygulamalı deneyim kazanmak
- Belgeleri toplayarak SHGM’ye lisans başvurusunda bulunmak
Lisans yoluna girmek için kuruluşlarda stajyer, çırak ya da teknisyen yardımcısı olarak da başlanabilir. Türk Hava Yolları Teknik gibi büyük kuruluşların kendi yetiştirme programları vardır; ilan ve şartları kuruluşların duyurularından takip edin.
Kariyer basamakları da lisansla şekillenir. Lisanssız personel, lisanslı teknisyenin gözetiminde çalışır. A kategorisi sahibi hat bakımında belirli işleri onaylayabilir. B1 ya da B2 sahibi teknisyen, daha geniş bir yetkiyle serbest bırakma imzası atar. C kategorisi ise ağır bakım tesislerinde üst düzey sorumluluğu temsil eder. Zamanla ekip liderliği, planlama, kalite güvence, teknik kayıt ya da eğitmenlik gibi yönlere geçmek mümkündür. Bakım kuruluşları, havayolları, bağımsız bakım merkezleri, kargo ve bölgesel işletmeler, hatta savunma sanayinin sivil hava aracı bakım birimleri bu alanın işverenleridir.
Mesleğe başlarken bir konuya dikkat edin. Eğitim programını seçerken yalnızca okulun adına değil, mezuniyette sizi hangi lisans yoluna yaklaştırdığına bakın. Bazı programlar modül sınavlarının büyük kısmına doğrudan hazırlık sağlar; bazıları ise genel teknik eğitim verir ve sonradan ek hazırlık gerektirir. İlgili üniversitelerin sivil havacılık okullarının duyurularını ve SHGM’nin sınav takvimini takip etmek, planlamanızı kolaylaştırır.
Gerekli beceriler, çalışma koşulları ve maaş
İngilizce meslekte vazgeçilmezdir; bakım el kitapları, parça kataloğu ve talimatların büyük bölümü İngilizcedir. Bunun dışında mekanik yatkınlık, titizlik, ekip çalışması ve vardiyaya uyum aranır. Hangarlarda ve apronda çalışırken gürültü, soğuk, sıcak ve yüksek tempo olağandır.
Bu iş hata kaldırmaz. Bir cıvatanın sıkma değeri ya da bir kaydın eksik girilmesi büyük sonuçlar doğurabilir; bu yüzden prosedürlere harfiyen uymak şarttır. Çalışanların çoğu vardiyalı, hafta sonu ve bayram günlerinde de çalışan bir düzene alışmak zorundadır.
Günlük işte belgelendirme en az el işçiliği kadar yer tutar. Her görev kartı imzalanır, kullanılan parça ve alet kaydedilir, tork değerleri ve ölçümler yazılır. Bir uçak bakıma geldiğinde yüzlerce kart açılır ve hepsinin kapanması gerekir. Bu yüzden düzenli, titiz ve prosedüre bağlı çalışan kişiler bu meslekte öne çıkar. Hatayı gizlemek yerine bildirmek ise havacılık güvenlik kültürünün temelidir.
Ücret, lisans kategorisi, deneyim süresi, çalışılan kuruluşun türü ve vardiya yapısıyla şekillenir. Bu alanda kesin bir rakam vermek yanıltıcı olur. Lisanslı personel genellikle lisanssız teknisyenlere göre daha geniş sorumluluk üstlendiği için ücretlendirmesi de buna göre farklılaşır. Güncel durum için kuruluşların kariyer ilanlarına bakmak yeterli bir fikir verir.
Modül sınavlarına hazırlanırken konuları kronolojik değil, alan alan çalışmak işe yarar. Önce matematik, fizik ve elektrik gibi temel modülleri bitirmek, sonraki sistem ve motor modüllerini anlamayı kolaylaştırır. Geçmiş sınav sorularını çözmek ve İngilizce teknik terimleri düzenli tekrar etmek, özellikle mevzuat modülünde fark yaratır. Sınavlar belirli aralıklarla yapıldığı için takvimi önceden takip edip planlamak, bir sonraki dönemi beklemeden zaman kaybetmemenizi sağlar.
Mesleğin pratik tarafında bir başka konu daha var: alet ve güvenlik kültürü. Teknisyen kendi el aletlerinden sorumludur; bir aletin uçağın içinde unutulması ciddi bir olay sayılır. Bu yüzden alet sayımı, kalibrasyonu geçerli ölçü aletleri ve kayıtlı parça izlenebilirliği günlük düzenin parçasıdır. Yeni başlayanlar ilk aylarda deneyimli bir teknisyenin yanında çalışır ve bu dönemde sorulan her sorunun değeri vardır; bilmediğini söylemek bu işte zayıflık değil, güvenliğin gereğidir.
Uçakların farklı tipleri farklı eğitimler gerektirir. Bir tip derecelendirmesi almak, belirli bir uçak ailesi üzerinde bağımsız çalışma yetkisi kazandırır. Bu yüzden çalıştığınız kuruluşun filosu, hangi eğitimlere yönleneceğinizi de belirler.
Başlamadan önce son bir not
Lisans yolu uzun ve disiplin isteyen bir yol. Mevzuat değişebildiği için SHGM’nin güncel yönetmelik ve duyurularını başvurudan önce mutlaka kontrol edin. Hangi okulun hangi eğitim yoluna kapı açtığını da önceden öğrenmek, zaman ve para kaybını azaltır.
Adım Adım Yol Haritası
-
1
Alanı seçin
Meslek lisesinin havacılık bakım alanını ya da üniversitelerin ilgili ön lisans ve lisans programlarını tercih edin.
-
2
Part-147 eğitimini planlayın
SHGM onaylı bakım eğitim kuruluşlarında B1 veya B2 kategorisine yönelik eğitim alın.
-
3
Modül sınavlarına hazırlanın
Matematik, fizik, mevzuat ve sistem konularını kapsayan modül sınavlarını başarıyla verin.
-
4
İngilizceyi güçlendirin
Bakım dokümanları ve sınavların bir kısmı İngilizce olduğu için teknik dil bilgisi kazanın.
-
5
Uygulamalı deneyim kazanın
Onaylı bir bakım kuruluşunda belgelendirilmiş uygulamalı çalışma yapın.
-
6
SHGM’ye lisans başvurusu yapın
Eğitim, sınav ve deneyim belgelerinizle B1 veya B2 lisansı için başvurun.
Sıkça Sorulan Sorular
Uçak bakım teknisyeni olmak için hangi bölüm okunmalı?
Meslek liselerinin havacılık bakım alanları ile üniversitelerin havacılık bakım ve uçak teknolojisi ağırlıklı ön lisans programları en doğrudan yoldur. Mühendislik ve teknik eğitim mezunları da modül sınavları ve deneyim şartlarını tamamlayarak lisans başvurusu yapabilir.
SHY-66 lisansı nedir, kimler alabilir?
SHY-66, hava aracı bakım personelinin lisanslanmasını düzenleyen SHGM yönetmeliğidir. Başvuru sahibinin en az 18 yaşında olması, ilgili eğitimi, sınavları ve deneyim şartlarını sağlaması gerekir.
B1 ve B2 lisansı arasındaki fark nedir?
B1 mekanik sistemlere, B2 ise aviyonik yani elektrik ve elektronik sistemlere odaklanır. Hangisinin size uygun olduğunu ilgi alanınız ve çalışmak istediğiniz bakım alanı belirler.
Uçak bakım teknisyeni için yaş sınırı var mı?
Lisans başvurusunda alt yaş sınırı 18’dir. İşe alımda ise şirketlerin kendi ilanlarında belirttiği yaş koşulları değişebilir; başvuru öncesi güncel ilana bakmak gerekir.
Uçak bakım teknisyeni maaşı neye göre değişir?
Ücret lisans kategorisine, deneyime, çalışılan bakım kuruluşuna ve vardiya düzenine göre farklılaşır. Kesin tutarlar kuruluştan kuruluşa değiştiği için güncel ilanları ve kurumsal duyuruları incelemek en doğrusudur.
Bu rehber işinize yaradı mı?
Teşekkürler, geri bildiriminiz kaydedildi!






Uçak bakım teknisyenlerinin yabancı dil bilmeleri gerekiyor mu?
kesinlikle bilmesi gerekiyor..
yabancı dil bilmeden yapacaklarını sanmıyorum…
yeni ilana çıkmışlar gayet istiyorlar yabancı dil
Merhaba arkadaslar, ben fransada ucak ekipmanlarinin bakimini yapiyorum, bi cok bilgi bende mevcuttur sorulariniz olursa seve seve cevaplarim.
Merhaba Uçak Teknolojisi bölümünde okuyorum. Size ulaşabilmem için mail adresinizi alabilmem mümkün müdür ?
uçak bakım teknisyenliği bölümüne giricem teogta 30 yanlışım çıktı sanırım 384 aldım gideceğim okulun puanı 382 ingilizcem pek iyi değil ama geliştirirsem lisede bu bölümü okuyabilirmiyim
ben liseden mezun olmak üzereyim uçak elektronigini seçecegim sizin tavsiyeleriniz nelerdir bu işi yapabilirmiyim ingilizce egitiminede başladım 2 yıl bitirip işe nasıl başlarım nerelere gitmem gerek
Uçak bölümünü okuyanlara allah yardım etsin 🙂 bende bu bölümü bitirdim 🙂