Neyzen Nasıl Olunur ?

Ney her ne kadar tarihi çok daha eski bir müzik aleti olsa da Türk tarihinde ondan ilk bahsedenlerden biri Divan-ı Lügat’üt Türk’te Kaşgarlı Mahmuttur. Ney Farsça kökenden gelen bir kelimedir. Aslı Nay (kamış) dır. Tüm doğu toplumlarında (Fars,Hint,Arap,Türk) istisnai farklar harici bilinen, 13 – 14 yy. itibariyle dini ağırlıklı tekkelerde daha çok alaka gösterilen bir müzik aletidir. Ne kadar doğrudur bilinmez ancak Allah’ın insanoğluna çamurdan bir şekil verip kendi ruhundan üflemesi gibi insan da neye nefes vererek o ahenkli sesleri çıkartabilir, denilir.
Ney Kargı denilen bir çeşit budaklı kamıştan yapılır. Peki ney kaç deliklidir? Ney, dokuz boğum ve yedi delikten oluşmaktadır. Deliklerden altısı önde, biri arkadadır. Bir neyin dokuz boğumu birbirine eşit olmalıdır. Yoksa akordu düzgün olmaz. Neyde ağız konulan yerin ismi “başpare”dir. Çeşitli maddelerden yapılabileceği gibi son zamanlarda sert plastikten yapılmaktadır.
13 çeşit ney vardır. En meşhurları kız neyi ve mansur ney’dir. Tabi bu ney çeşitlerinin her birinin karar perdesi birbirinden farklıdır. Ney perdesiz bir müzik aletidir. Bundan ötürü klasik türk müziği ile birlikte batı müziğine de rahatlıkla uyum sağlayarak kullanılabilir.
Neyzenliğe niyet etmeden önce ilk önce şunu bilmek gerekir ki ney çalınmaz. Ney üflenir. Buda Türk tasavvuf geleneğinden gelen bir şekildir. Ney dünya müzik aletleri arasında en zor icra edilenlerden biridir. Zira Neyden en başta ses çıkartmak uzun zaman alabilecek bir iştir. derseniz, neyzen olabilmek için muhakkak bir usta öğreticiden ders alınması gerektiğini belirtmemizde fayda var. Bu özel bir kurs olabileceği gibi halk eğitim merkezlerinde ücretsiz verilen ney kursları da olabilir.
Neyi eline ilk aldığımızda ilk yapacağımız iş ney sağ mı yoksa sol mu üfleyeceğiz karar vermektir. En rahat olunacak şekilde ney tutulmalıdır. Daha sonraki işimiz ses çıkartmaya çalışmaktır. Zira neyden ses çıkarmak doğru dudak ve diş konumu ve doğru tutuş şekliyle 4 -5 günde mümkün olabilmektedir. Ses çıkartırken sadece arka delik kapalı olur.
Eğer neyden adam akıllı bir ses çıkarmış isek notalara geçilebilir. İlk öğrenilecek notalar re, do, si, la, soldur. Ney literatüründeki makamlar olarak neva ile başlayan neyzenlik nim hicaz, çargah, segah, kürdi, dügah ve rast ile devam eder. Bu makamları doğru bir şekilde üfledikten sonra ilk basit parçalara geçebiliriz. Parça üflemek öğrenilen makamların daha da oturmasını sağlar. Ancak bununla birlikte Neyzenlikte öğrenmek hiç bitmez. Tiz seslerle beraber diğer sesler üzerinde çalışılır. Ciddi ve istikrarlı bir çalışma ile 3 – 4 senede iyi bir duruma gelinebilir. Ney üflendikçe neyzen olunur ve ney üflendikçe ney olur. Artık bir müddet sonra neyzen adayı başparenin yönünü değiştirerek veya başının şeklini değiştirerek bile değişik ritimli sesler çıkartabilir.
Neyzenlik sabır işidir. Gerçekten bu yolda ilerlemek isteyen biri sabırla ve istekle bu yolda çalışırsa neyzen olmaması için hiçbir neden yoktur. Huzur dolu kariyerler dileklerimizle.

Merak Edilenler:

FacebookTwitterGoogle+

Bir yorum

  1. rukiye kalaycı

    ney sabır işi.. istek çok önemli. geçici heves için yapılacak birşey değil bana göre. bende ney çalıyorum ama 3-4 günde değil de ben 1 saatte ses çıkartmayı başarabildim … inşALLAH size de nasip olur bu tasavvufi alet .. ve inşALLAH da ufkunuzu açar…

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*


beş × 3 =

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Devamını oku:
sanat
Sanat Yönetmeni Nasıl Olunur?

Sanat yönetmeni çok afili bir unvan. Kim olmak istemez ki diyesi geliyor insanın. Hatta art direktör diyerek afiliyet derecesini artırmak...

Kapat